De Kolenboer van Bai Juyi

83025aafa40f4bfbf2a643ff024f78f0f7361822

Bai Juyi (Chinees: 白居易, 772-846 n.Chr.) is een van de drie grote dichters uit de Tang Dynastie. Veel van zijn poëzie bestaat uit observaties van het dagelijks leven en wordt gekenmerkt door een relatief eenvoudige schrijfstijl. De Kolenboer, één van Bai Juyi’s bekendste gedichten, wordt in China tot op vandaag de dag uit het hoofd geleerd door iedere middelbare school scholier. Het in klassiek Chinees geschreven gedicht is uit het leven gegrepen, en heeft een sterk maatschappijkritisch karakter. Bai Juyi legt in dit gedicht de exploitatie bloot die ten grondslag ligt aan het “paleismarkt” (宫市) systeem, zoals dat vanaf de middenperiode van de Tang dynastie bestond in het oude China. In dit systeem werden handelaren en venters gedwongen afstand te doen van hun koopwaar in ruil voor overbodige, veelal waardeloze of moeilijk verkoopbare producten uit het keizerlijk paleis.

De kolenboer
Bai Juyi

De kolenboer hakt hout en verbrandt het tot kool, dag in dag uit op de Zuiderberg. Zijn gezicht grijs van het roet, zijn slapen wit en vingers zwart. Wat te doen met de opbrengst van de kolenverkoop? Kleding kopen om te dragen, voedsel om te eten. Het is triest, zijn flinterdunne kleding, zijn angst voor dalende kolenprijzen, zijn hoop op nog kouder weer. Buiten de stad bracht de nacht een duimendik pak sneeuw met zich mee, de kolenboer rijdt zijn kar in het ochtendgloren door de bevroren wagensporen. Zijn koe is moe, hijzelf heeft honger, de zon staat al hoog; ze rusten uit in de modder buiten de zuidermarktpoort. Wie zijn die twee te paard, die trots komen aangedraven? Een eunuch met zijn dienaar uit het keizerlijk paleis. Met een keizerlijk gebod in zijn hand schreeuwt de eunuch zijn bevel, “leidt je koe en kar naar het paleis”. Een kar vol kolen, meer dan vijfhonderd kilo; de boden van het hof sporen hem aan, de kolenboer loopt met pijn in zijn hart door. De boden werpen een lap tule en reep zijde over de kop van de koe, de vergoeding voor zijn kolen.


Vertaling Chinees – Nederlands: Jianghu
Bron: Baidu Baike – Mai tan weng